Leerzaam Longreads

‘The law doesn’t hold us back’ |Aletta Jacobs|

Ella Staps
Geschreven door Ella Staps

Aletta Henriëtte Jacobs, of gewoon Aletta Jacobs, staat bekend als de eerste vrouw met kiesrecht. Maar het bleef niet bij kiesrecht. Ook was zij de eerste vrouw die mocht studeren en werd ze daarna de eerste vrouwelijke arts.
Ik ga jullie vertellen hoe zij tot haar succes kwam en waarom ze het deed.

Aletta wilde altijd al (net als haar vader) arts worden. Maar in de tijd dat Aletta leefde, was het voor vrouwen gebruikelijk om in het huishouden te werken en niet om te studeren. Hierdoor zakte de moed bij Aletta in de schoenen en durfde ze niet te dromen van een toekomst als arts. Gelukkig had Aletta haar broer Julius als grote steun en toeverlaat. Hij vertelde haar over een toekomst waarin ze medicijnen kon gaan studeren en ze arts kon worden. Van haar vader leerde ze vervolgens Latijn en Grieks. Als 16-jarig meisje deed ze examen als leerling-aphoteker en slaagde ze op 26 juli 1870.

Toen Aletta als 17-jarig meisje wilde gaan studeren, was dat voor meisjes dus nog niet mogelijk. Ze heeft toen een brief naar de eerste minister Thorbecke gestuurd, om te vragen of ze mocht gaan studeren.
Na een week kreeg haar vader een brief terug dat het goed was. Het is dus aan een 17-jarig meisje in de 19e eeuw te danken dat alle meisjes en vrouwen nu mogen studeren.

Tijdens haar studie begon ze met het opkomen voor vrouwen. Ook toen ze afgestudeerd arts was ging ze daarmee door. Zo opende ze een kliniek speciaal voor vrouwen met middelen tegen zwangerschap. Ze kwam er namelijk achter dat elk jaar zwanger zijn het vrouwelijk lichaam sloopt.
Ze gaf 14 jaar lang 2 keer per week gratis voorlichting aan arme vrouwen.
Geen enkele vrouw kon echt goed met haar lichaam om gaan, omdat vrouwen niet wisten hoe het lichaam in elkaar zat. Daarom schreef Aletta een boek genaamd: De vrouw, haar bouw en haar inwendige organen (1899). Door dit boek konden vrouwen leren hoe hun eigen lichaam in elkaar zat en hoe het dus ook werkte. Zo kwamen zij er sneller achter als er iets niet klopte en konden zij naar een arts gaan. Ook had Aletta twee keer per week een gratis spreekuur voor arme mensen, omdat ze vond dat iedereen recht had op een dokter.
Ook heeft ze zich ingezet voor winkelmeisjes die 11 tot 15 uur moesten staan en niet mochten gaan zitten, omdat ze letterlijk ‘stand by’ moesten zijn als er een klant aankwam. Het ergste was dat het wettelijk ingesteld was dat die meisjes niet mochten gaan zitten. Na een paar maanden knokken is het Aletta gelukt om ook hier verandering in te brengen.

Zitgelegenheden en voorlichtingen voor vrouwen over het lichaam waren niet de enige twee dingen waar Aletta voor heeft gestreden. Aletta Jacobs heeft vijftig jaar lang voor het algemeen vrouwenkiesrecht gestreden. Ze stuurde in 1882 een vraag naar de gemeenteraad van Amsterdam of ze haar op de kieslijst wilden plaatsen, maar dit werd geweigerd. Alleen mannen konden meedoen en vrouwen werden buitengesloten. In 1884 werd de vereniging voor vrouwenkiesrecht (VVK) opgericht door mannen en vrouwen die het niet eens waren met het buitensluiten van vrouwen als het ging over kiesrecht.
In 1895 werd Aletta presidente van de VVK in Amsterdam. In 1896 werd zij presidente van het landelijke bestuur van de VVK. In 1917 werd het passief vrouwenkiesrecht ingevoerd. Dit betekende dat ook vrouwen zich verkiesbaar konden stellen, maar dat zij nog niet mochten stemmen. Pas op 18 september 1919 werd de wet die het volledige vrouwenkiesrecht toestond getekend door Koningin Wilhelmina.
Maar pas in 1922 kregen de Nederlandse vrouwen een stembriefje opgestuurd.

Aletta werd verliefd op Carel Victor Gerittsen. Ze wilden geen huwelijk, omdat de vrouw dan als enige een belofte moest doen om trouw te blijven aan haar man. De man hoefde die belofte in die tijd niet te doen en daar waren ze het beiden niet mee eens. Maar toen Aletta zwanger werd, zijn ze toch getrouwd. Toen ze van haar zoontje beviel, is hij dezelfde dag nog gestorven.
Met Carel ging het ook niet goed. Hij had rare klachten waar zelfs Aletta, met een medisch diploma, geen raad mee wist. Ze heeft tot zijn dood onderzocht wat het zou kunnen zijn, maar is het nooit te weten gekomen.
Uiteindelijk ging de gezondheid van Aletta ook achteruit, maar met dank aan haar goede vrienden bleef de schade beperkt. Haar 70e verjaardag heeft ze nog met een groot feest kunnen vieren, maar op 10 augustus 1929 overleed Aletta vermoeid maar tevreden over alles wat zij voor elkaar heeft gekregen in haar leven.

The law doesn’t hold us back

Wat bedoelde ze met haar uitspraak?
Aletta Jacobs heeft veel bereikt door tegen de wet in te gaan, wat in die tijd niet van vrouwen gewend was. Ze vond dat het niet normaal was hoe vrouwen behandeld werden en ik geef haar groot gelijk.
Volgens haar (en wat ook zo is) zijn vrouwen net zo goed als mannen. En gelijk heeft ze, de wet heeft haar nooit gestopt.

Print Friendly, PDF & Email

Over de schrijver

Ella Staps

Ella Staps

Hallo allemaal, ik ben Ella Staps en ik zit in B2D. Eigenlijk schrijf ik over heel veel verschillende dingen. Ze zijn meestal wel heel lang ;)

Laat een reactie achter